Een klassieke Gazelle. Het is een fiets met karakter.
▶Inhoudsopgave
Een fiets die je brengt waar je moet zijn, zonder gedoe. Maar dan ineens: die remmen.
Ze piepen, ze happen niet, of ze doen simpelweg niets. Vooral de terugtraprem, die ouderwetse betrouwbare rem, kan na jaren trouwe dienst wel een opknapbeurt gebruiken. Geen paniek. Dit is een klus die je prima zelf kunt klaren.
In dit artikel lees je precies welke onderdelen je nodig hebt en hoe je de terugtraprem van je Gazelle reviseert. Zonder ingewikkelde technische taal, maar wel met de juiste focus.
Waarom een revisie?
Veel klassieke Gazelles zijn uitgerust met een terugtraprem in het achterwiel. Dit systeem is simpel en slijtvast.
Toch heeft ook deze rem onderhoud nodig. Na verloop van tijd slijten de remvoeringen. Stof en zand nestelen zich in het mechanisme. Het resultaat?
Je trapt terug, maar de rem pakt niet meer of je moet veel te hard trappen.
Een revisie is vaak goedkoper dan een compleet nieuw achterwiel en zorgt ervoor dat je fiets weer optimaal presteert.
De benodigde onderdelen
Voordat je begint, is het zaak om de juiste onderdelen in huis te halen.
- Remvoeringen: Dit zijn de rubbertjes die tegen de velg drukken. Meet de diameter van je velg op (meestal 28 inch of 26 inch) en koop de juiste maat.
- Veren: De retourveren zorgen ervoor dat de remvoeringen loskomen van de velg als je stopt met trappen. Soms zijn deze versleten of gebroken.
- Vet: Speciaal fietsvet of waterbestendig vet. Geen koken of smeren van andere middelen.
- Schone doeken: Voor het schoonmaken van de onderdelen.
- Setje steeksleutels: Meestal 15mm en 17mm.
- Eventueel een nieuwe fietsketting: Als je toch bezig bent, controleer de ketting.
Je wilt niet halverwege de klus stil staan. Voor een standaard klassieke Gazelle met een terugtraprem (vaak een Shimano of een vergelijkbaar type) heb je het volgende nodig: Tip: Als je twijfelt over het type rem, kijk dan naar de achternaaf. Merken als Shimano en Sturmey-Archer komen veel voor bij Gazelle. De onderdelen zijn vaak universeel, maar het is slim om de bestaande onderdelen eerst te vergelijken.
De procedure stap voor stap
De klus is het best te doen als het achterwiel uit de fiets is.
Stap 1: Voorbereiding
Heb je een standaard? Zet de fiets dan stabiel op de kop of in een fietsenstandaard. Zorg dat je werkplek schoon en overzichtelijk is. Leg alle onderdelen op een rij.
Stap 2: De naaf openen
Als je het achterwiel eruit haalt, ontkoppel dan eerst de fietsverlichting (indien aanwezig) en schroef de achtervork los. Let op: bij een klassieke Gazelle met dynamo in de naaf kan er een kabeltje zitten.
Wees hier voorzichtig mee. De terugtraprem zit verwerkt in de naaf van het achterwiel.
Aan de linkerkant van het wiel (de kant zonder de tandwielen) zit een deksel. Dit deksel zit vast met drie of vier kleine boutjes (M5). Draai deze los met een passende steeksleutel.
Let op dat je de boutjes niet verliest. Daaronder vind je de veer en de remvoeringen.
Stap 3: De oude onderdelen verwijderen
Bij sommige systemen zit de remconstructie vastgeschroefd aan de as. Bij andere moet je de gehele naaf openen. Voor de meeste klassieke Gazelles geldt: je kunt bij de remvoeringen door het deksel aan de linkerzijde te verwijderen.
Haal de oude veren en de versleten remvoeringen eruit. Vaak zitten deze vastgeklapt in een metalen houder.
Stap 4: De nieuwe onderdelen plaatsen
Controleer of de metalen houders nog recht zijn. Als deze verbogen zijn, kunnen ze de nieuwe remvoeringen beschadigen.
Maak de binnenkant van de naaf grondig schoon met een doek. Verwijder alle oude vetresten en metaaldeeltjes.
- Plaats de nieuwe remvoeringen in de houders. Let op de richting; ze moeten naar binnen kunnen klappen wanneer je achteruit trapt.
- Plaats de nieuwe veren. Zorg dat deze goed vastzitten in de daarvoor bestemde gaten. De veren moeten de remvoeringen weer terugduwen naar de uitgangspositie.
- Controleer of alles soepel beweegt voordat je het deksel terugplaatst.
Stap 5: De naaf sluiten en wiel terugplaatsen
Dit is het moment van de waarheid. Vet de nieuwe remvoeringen licht in met schoon fietsvet. Dit voorkomt piepen en zorgt voor soepele werking. Schroef het deksel van de naaf weer vast.
Draai de boutjes kruislings vast om spanning gelijkmatig te verdelen. Doe dit niet te strak, want het deksel is vaak van aluminium en breekt snel.
Plaats het wiel terug in de fiets. Zorg dat de ketting op de juiste spanning staat.
Niet te strak, niet te los. Een te strakke ketting zorgt voor extra slijtage aan de trapas en tandwielen.
Afstellen en testen
Nu de revisie is uitgevoerd, is het tijd voor de test. Zet de fiets op de kop of in de standaard.
Draai de pedalen achteruit. Je moet merken dat de remvoeringen soepel tegen de velg drukken.
Draai je de pedalen vooruit, dan moeten ze direct loslaten. Maak een proefritje. Rem voorzichtig. De rem moet direct aanslaan zonder dat je kracht moet zetten. Piept de rem? Dan zijn de voeringen misschien niet goed schoon of zit er vet op de velg. Maak de velg schoon met een doekje en wat alcohol.
Veelvoorkomende problemen
Soms loopt niet alles volgens plan. Een veelvoorkomend probleem is dat de rem te strak staat.
Dit zorgt ervoor dat de rem constant aanloopt, wat de snelheid beperkt en de velg warm maakt.
Controleer of de veren correct zijn geplaatst. Een ander probleem is slijtage aan de velg. Als de velg erg uitgesleten is (holle plekken), grijpen de remvoeringen niet goed aan. In dat geval is een revisie niet genoeg; dan moet het achterwiel worden vervangen of de velg worden overgespaakt.
Conclusie
Het reviseren van de terugtraprem op een klassieke Gazelle is een overzichtelijke klus, net als het remsysteem afstellen van een kinderfiets.
Met de juiste onderdelen en een uurtje tijd heb je weer een fiets die betrouwbaar remt. Het geeft voldoening om je oude fiets zelf te onderhouden.
Bovendien bespaar je geld en verleng je de levensduur van je geliefde Gazelle. Dus pak je gereedschap, haal de oude onderdelen eruit en geniet straks weer van een soepele rit.
Veelgestelde vragen
Waarom reageert mijn Gazelle rem niet meer?
Het is vaak zo dat de remvoeringen van een terugtraprem na verloop van tijd slijten of vuil verzamelen, waardoor de rem niet meer effectief werkt. Door de remvoeringen te vervangen en de remnaaf schoon te maken, kun je de rem weer optimaal laten functioneren en je fiets veilig remmen.
Welke onderdelen heb ik nodig om een terugtraprem te reviseren?
Om je terugtraprem te reviseren, heb je essentiële onderdelen nodig zoals nieuwe remvoeringen die passen bij de diameter van je velg, vervangende veren die de remvoeringen terugtrekken, fietsvet voor het smeren van de bewegende delen en schone doeken voor het schoonmaken.
Wat is het voordeel van het reviseren van een terugtraprem in plaats van een nieuwe te kopen?
Vergeet niet een set steeksleutels en eventueel een nieuwe ketting. Het repareren van een terugtraprem is vaak een stuk goedkoper dan het aanschaffen van een compleet nieuw achterwiel. Bovendien zorg je ervoor dat je fiets weer optimaal presteert en dat je de remfunctie behoudt, wat essentieel is voor je veiligheid tijdens het fietsen.
Hoe weet ik welk type rem op mijn Gazelle zit?
Kijk bij de achternaaf om te bepalen welk type rem er gebruikt wordt. Veel klassieke Gazelles hebben een terugtraprem van merken als Shimano of Sturmey-Archer, maar het is altijd slim om de onderdelen te vergelijken met de bestaande onderdelen om zeker te zijn van de juiste vervanging. Voor een standaard klassieke Gazelle met een terugtraprem is het aan te raden om het achterwiel eruit te halen. Dit maakt het reviseren van de rem gemakkelijker en geeft je de mogelijkheid om de naaf goed schoon te maken en te controleren. Zorg er wel voor dat je de fietsverlichting en eventuele kabels loskoppelt.